Zakupy 

Kilka oznak, że sklep internetowy może być oszustwem

polskiebrandy

Uważaj na sygnały ostrzegawcze — fałszywy sklep internetowy często zdradza się kilkoma powtarzającymi się cechami, które możesz sprawdzić przed zakupem.

Główne oznaki oszustwa

  • rażąco niskie ceny i masowe promocje (np. stałe zniżki rzędu 50–70% na większość asortymentu),
  • brak pełnych danych firmy (nazwa, adres, NIP/KRS/REGON lub numer telefonu),
  • ograniczone metody płatności — tylko przelew z góry lub formularze wyłudzające dane,
  • podejrzana domena i brak odpowiedniego certyfikatu SSL (kłódki),
  • brak niezależnych opinii lub liczne negatywne recenzje w sieci,
  • regulamin zawierający zapisy sprzeczne z prawem konsumenckim lub pełen błędów językowych,
  • agresywne reklamy z komunikatami „ostatnia sztuka” i fałszywe liczniki czasu,
  • skopiowany wygląd znanej marki, „pożyczone” zdjęcia i identyczne opisy produktów.

Dlaczego ceny poniżej rynku są czerwonym sygnałem

Fałszywe sklepy często używają tzw. „efektu okazji” — bardzo niskich cen, by wymusić szybkie decyzje zakupowe. Promocje rzędu 50–70% na większość produktów to silny sygnał ostrzegawczy, zwłaszcza jeśli porównanie z innymi ofertami pokazuje znaczącą rozbieżność. Eksperci rekomendują porównanie ceny z ofertami co najmniej 3–4 konkurencyjnych sklepów; jeśli różnica przekracza około 30% i dotyczy większości produktów z katalogu, to powód do wstrzymania się z zakupem.

Oszuści liczą na pośpiech i emocje: reklamy z ograniczonym czasem oraz informacje o „ostatnich sztukach” mają obniżyć krytyczne myślenie klienta. W praktyce ofiara dokonuje płatności, a sklep znika lub kontakt urywa się.

Jak sprawdzić dane firmy i legalność

Rzetelny sklep podaje pełne dane identyfikacyjne: nazwę firmy (lub właściciela), adres siedziby, NIP, KRS/REGON lub wpis do CEIDG oraz działający numer telefonu. Brak tych danych lub rozbieżności z rejestrami to poważna przesłanka do zrezygnowania z zakupu. Weryfikacja jest prosta — wpisz NIP lub nazwę firmy w CEIDG lub KRS i porównaj dane z tymi na stronie sklepu. Jeżeli firma nie figuruje w rejestrach albo dane nie zgadzają się, traktuj ofertę jako ryzykowną.

Pamiętaj również o prawach konsumenta: masz prawo do odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni od otrzymania towaru (chyba że produkt jest wyłączony z tego prawa), a regulamin sklepu nie może przerzucać obowiązków zgodnych z prawem na klienta. Jeśli regulamin zawiera zapisy jawnie sprzeczne z ustawą, to powód, by nie kupować.

Metody płatności — co powinno wzbudzić podejrzenia

Bezpieczne sklepy zwykle oferują kilka opcji płatności: płatność kartą z autoryzacją 3D Secure, operatorów płatności (np. znane bramki płatnicze) oraz płatność przy odbiorze dla paczek kurierskich. Sklep, który wymaga jedynie przelewu z góry lub prosi o podanie danych logowania do banku, prawdopodobnie próbuje wyłudzić środki lub dane.

Jeżeli masz wątpliwości, wybierz metodę zewnętrznego operatora płatności lub płatność przy odbiorze. Przy płatnościach kartą dbaj, by transakcja była objęta 3D Secure — brak tej ochrony zwiększa ryzyko nieautoryzowanych transakcji. W przypadku podejrzenia oszustwa natychmiast kontaktuj się z bankiem, by zablokować kartę lub zgłosić próbę odzyskania środków.

Adres strony, certyfikat SSL i podszywanie się pod marki

Sprawdź dokładnie adres domeny: literówki (np. cyfry zamiast liter), dodatkowe słowa, dziwne końcówki lub subdomeny mogą wskazywać na próbę podszycia się pod znany sklep. Kliknij kłódkę w przeglądarce i sprawdź, dla jakiej domeny wystawiony jest certyfikat oraz kto go wydał. Brak kłódki lub certyfikat wystawiony dla innej domeny to poważny sygnał ostrzegawczy.

Oszuści często kopiują wygląd znanych serwisów, używają tych samych zdjęć produktów i podobnych opisów. Jeżeli grafika wygląda znajomo, sprawdź, czy sprzedawca podaje źródło zdjęć i czy produkt widnieje w ofercie producenta. Jeżeli treści są identyczne, a sklep nowy lub bez danych rejestrowych, zachowaj ostrożność.

Opinie klientów i „ślad” sklepu w sieci

Brak opinii poza stroną sklepu lub wyłącznie pozytywne komentarze zamieszczone jedynie na witrynie to słaby sygnał. Wyszukuj opinie w Google, na forach konsumenckich, w grupach Facebook oraz w niezależnych serwisach opinii. Warto również dopisać do nazwy sklepu słowa „opinie”, „oszustwo”, „scam” lub angielskie „review”/„fraud” — to często szybko ujawnia ostrzeżenia użytkowników z innych krajów.

Instytucje takie jak CERT Polska, KNF i UOKiK regularnie publikują ostrzeżenia i poradniki dotyczące oszustw w sieci. Chociaż trudno znaleźć jedną, precyzyjną statystykę liczby fałszywych sklepów, raporty tych instytucji wskazują, że problem jest regularny i narasta wraz ze wzrostem zakupów online.

Narzędzia weryfikacji

  • sprawdź wiek domeny w archiwum internetowym (archive.org) lub WHOIS — nowa domena uruchomiona tuż przed dużą kampanią reklamową to sygnał ostrzegawczy,
  • zweryfikuj NIP/REGON w CEIDG i KRS — brak wpisu lub rozbieżności z danymi na stronie to problem,
  • przeszukaj Google, Facebook i fora pod kątem opinii oraz skarg — dodaj słowa „opinie / oszustwo / scam” dla szybszego efektu,
  • kliknij kłódkę w pasku adresu i sprawdź dane certyfikatu SSL — jeżeli certyfikat nie pasuje do domeny, zachowaj ostrożność.

Krok po kroku — co zrobić przed finalizacją zamówienia

  • porównaj ceny w co najmniej 3–4 konkurencyjnych sklepach; jeśli różnica przekracza około 30% i dotyczy większości produktów, ostrożność jest wskazana,
  • sprawdź dane firmy w CEIDG/KRS oraz potwierdź numer telefonu i adres,
  • zweryfikuj dostępne metody płatności; wybieraj płatności z ochroną kupującego lub płatność przy odbiorze tam, gdzie to możliwe,
  • przeczytaj regulamin i politykę zwrotów; upewnij się, że w regulaminie jest zapis o prawie do odstąpienia w ciągu 14 dni,

Co zrobić, gdy podejrzewasz oszustwo

  • natychmiast skontaktuj się z bankiem lub operatorem karty — poproś o zablokowanie karty i rozważ zgłoszenie chargebacku,
  • zgłoś sprawę na policję oraz do organów konsumenckich, np. UOKiK,
  • powiadom CERT Polska, jeśli podejrzewasz wyłudzenie danych lub złośliwy formularz,
  • zachowaj i zgromadź dowody: zrzuty ekranu, potwierdzenia przelewów, wiadomości e‑mail i korespondencję z sprzedawcą.

Przykłady typowych fraudów i społeczny kontekst problemu

Typowe scenariusze wyglądają tak: sklep reklamowany przez 2–3 dni z hasłem „wszystko -60%”, po wpłacie strony znika; sklep bez numeru telefonu wysyła faktury bez numerów rejestrowych; strona prosi o dane logowania do banku pod pretekstem „weryfikacji płatności”. Takie przypadki są regularnie opisywane przez CERT Polska i ostrzegane przez KNF i UOKiK. Chociaż brakuje jednej zwięzłej statystyki liczby fałszywych sklepów, instytucje te potwierdzają, że problem rośnie równolegle do popularności zakupów online.

Zgłoszenia od konsumentów przyspieszają identyfikację oszustw — im więcej raportów, tym szybciej instytucje i platformy reklamowe mogą zablokować oszukańcze kampanie. Dlatego tak ważne jest, by informować banki, policję i odpowiednie instytucje od razu po zauważeniu podejrzanych działań.

Praktyczne life‑hacki, które warto stosować na co dzień

Sprawdź historię domeny w archive.org: jeżeli sklep pojawił się tuż przed kampanią reklamową, potraktuj to jako ostrzeżenie. Używaj wyszukiwarki wpisując nazwę sklepu plus „opinie / oszustwo / scam” — często to szybko ujawni ostrzeżenia innych użytkowników. Zawsze klikaj kłódkę w pasku adresu przed podaniem danych płatniczych i zwracaj uwagę na to, dla jakiej domeny wystawiono certyfikat. Nie podawaj pełnych danych karty ani danych logowania do banku na podejrzanych stronach — zamiast tego wybierz znanego operatora płatności lub płatność przy odbiorze. Jeśli reklama sklepu jest bardzo agresywna i sklep jest nowy lub ma mało informacji w sieci, zrób dodatkową przerwę przed zakupem: to pozwoli uniknąć decyzji pod presją i zmniejszy ryzyko popełnienia błędu.

Jeżeli masz choćby najmniejsze wątpliwości: wstrzymaj zakup i sprawdź jeszcze raz dane — to często wystarczy, by nie paść ofiarą oszustwa.

Przeczytaj również: